Poëzie

Is literatuur nu de meest commerciële kunstvorm?

Beeld je eens een museum in dat als voorwaarde stelt dat beeldhouwers, om er te mogen exposeren, toch echt ook eerst wat schilderijen zullen moeten schilderen. Klinkt absurd, toch? Maar dat is in zulke mate schering en inslag in de letteren dat het bijna als ‘de gewoonste zaak van de wereld’ wordt gebracht door de grote commerciële uitgeverijen: ja, misschien willen we je bundel wel uitgeven. Maar hoe zit het met die roman? We willen eerst die roman zien!

Als dichter ben je dus gebonden aan een noodlijdend bedrijf. Jij moet ervoor gaan zorgen dat mensen kunnen blijven eten, en met je bundel zal dat niet gaan.

Wie zich afvraagt waarom tegenwoordig zoveel dichters romans schrijven, zie boven. Is dat een goed idee? Nee, natuurlijk niet. Er zijn al veel te veel romans, en veel te weinig goede bundels. Niet zo vreemd, want de dichter in kwestie voelt de noodlijdende dwang in zijn nek hijgen en is de meeste tijd kwijt aan iets dat eigenlijk zijn roeping niet is. De commercie heeft hier dus werkelijk elke centimeter terrein weten doordringen. De lezer wordt opgescheept met, tja, af en toe een wel aardig boek. Of een haastig geschreven bundeltje.

Aan de andere kant van de productielijn: de boekhandel. Ook die is noodlijdend, en dien je als barmhartige schrijver overeind te houden. Schrijf toch eens boeken die te verkopen zijn! Ook hier weer iemand die voor zijn brood afhankelijk is van de populariteit van jouw boeken.

Allemaal natuurlijk populisme bij uitstek. Mijn inschatting is dat de literatuur, juist omdat er zo weinig geld in omgaat, een van de meest commerciële kunstvormen wist worden. Want hoe minder er te verdienen valt, hoe meer noodlijdende tussenpersonen van jouw succes afhankelijk gaan worden.

We willen dus jong, mooi, vrouwelijk, leuke uitstraling, leuk bundeltje natuurlijk maar daarna de roman schrijven.

Ik ben heel erg blij dat de kaneelfabriek bestaat.

Martijn Benders, 28-06-2019

2 gedachten over “Is literatuur nu de meest commerciële kunstvorm?

  1. Helemaal mee eens. Ik las juist bij Kundera dat hij romans met poëtische precisie wil schrijven, waarin elk woord geladen is. Hij corrigeerde fanatiek de Engelse en Franse vertalingen van zijn boeken.

    Ik heb eennietcommerciële roeping om romans te schrijven maar voorwaarde is haast dat het geen verkoopbare romans zijn, dwz over mijn familie of drugsverslaving of multiculti en met veel slappe seks. Blij dat ik nu niet aan een uitgever gebonden ben, maar de kaneelfabriek klinkt erg goed. Als ik maar niet zo’n populistische foto hoef te maken met een trotse grijns “ik heb mijn eerste contract ondertekend! Kijk mij toch eens succes hebben!”

    1. Ja, die ‘contractfoto’, iets schaapachtigers valt welhaast niet te verzinnen. Toch wist ook dat ‘traditie’ te worden op sociale media – je blijft je verbazen over het menstype dat zich tegenwoordig aangetrokken voelt tot de letteren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *